ประสาทหูเทียมคืออะไร
อัพเดทล่าสุด: 17 ม.ค. 2026
646 ผู้เข้าชม

ประสาทหูเทียม คืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทางการแพทย์ที่ทำหน้าที่ทดแทนการทำงานของเซลล์ประสาทในโคเคลีย (หูชั้นใน) สำหรับผู้ที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรง โดยอุปกรณ์นี้จะช่วยแปลงพลังงานเสียงให้เป็นสัญญาณไฟฟ้า เพื่อกระตุ้นเส้นประสาทการได้ยินและส่งต่อไปยังสมอง ทำให้ผู้ป่วยสามารถรับรู้เสียงได้อีกครั้ง
ส่วนประกอบของประสาทหูเทียม ประสาทหูเทียมแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่
1. อุปกรณ์ภายนอก (Sound Processor)
อุปกรณ์ภายนอกทำหน้าที่รับเสียงจากสิ่งแวดล้อมผ่านไมโครโฟน จากนั้นแปลงสัญญาณเสียงให้เป็นระบบดิจิทัล แล้วส่งต่อไปยัง
- อุปกรณ์นำเสียง (Transmitting Antenna)
- อุปกรณ์ติดศีรษะ (Headpiece)
เพื่อถ่ายทอดสัญญาณเข้าสู่อุปกรณ์ภายในร่างกาย
2. อุปกรณ์ภายใน (Implant)
อุปกรณ์ภายในจะรับสัญญาณดิจิทัลจากภายนอก แล้วแปลงกลับเป็นสัญญาณไฟฟ้า จากนั้นส่งผ่านสายอิเล็กโทรดไปยังปุ่มอิเล็กโทรดที่ผ่าตัดฝังไว้ตลอดแนวโคเคลีย สัญญาณไฟฟ้าเหล่านี้จะกระตุ้นปลายประสาทการได้ยินและส่งข้อมูลไปยังสมองเพื่อแปลความหมายของเสียง
ใครบ้างที่เหมาะกับการใช้ประสาทหูเทียม ประสาทหูเทียมเหมาะสำหรับบุคคลในกลุ่มต่อไปนี้
- เด็กเล็กที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรงตั้งแต่กำเนิด หากได้รับการผ่าตัดก่อนอายุ 2 ขวบ เด็กมีโอกาสพัฒนาการด้านการฟังและการสื่อสารใกล้เคียงเด็กปกติ
- ผู้ใหญ่ที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรง โดยเฉพาะผู้ที่ใช้เครื่องช่วยฟังแล้วไม่ได้ผล หรือได้ผลน้อยมาก
- เด็กอายุมากกว่า 2 ขวบ ที่มีระดับการสูญเสียการได้ยินมากกว่า 90 เดซิเบล ทั้งนี้ต้องพิจารณาผลการตรวจอื่นๆ ร่วมด้วย
การประเมินก่อนเข้ารับการผ่าตัด
ก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยจำเป็นต้องผ่านการตรวจประเมินหลายด้าน ได้แก่
- การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ของหูชั้นใน
- การตรวจเลือดและการตรวจร่างกายทั่วไป
- การประเมินทางจิตใจโดยจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา
- การประเมินเหล่านี้มีความสำคัญ เพื่อพิจารณาความพร้อมทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม ซึ่งล้วนส่งผลต่อความสำเร็จในการใช้ประสาทหูเทียม
ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพของประสาทหูเทียม
ประสิทธิภาพในการใช้งานอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล โดยขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
- ระดับการรับรู้และความสามารถในการแยกแยะเสียงก่อนการผ่าตัด
- สาเหตุของการสูญเสียการได้ยิน (บางโรคอาจเป็นข้อจำกัดในการผ่าตัด)
- ผู้ที่เคยมีทักษะทางภาษาและการฟังมาก่อน จะได้รับประโยชน์มากกว่าผู้ที่สูญเสียการได้ยินตั้งแต่กำเนิด
- อายุที่เข้ารับการผ่าตัด (ยิ่งอายุน้อย ยิ่งได้ผลดี)
- ระยะเวลาตั้งแต่เริ่มสูญเสียการได้ยินจนถึงการผ่าตัด (ผ่าตัดเร็ว ฟื้นฟูได้ดีกว่า)
- เทคโนโลยีของประสาทหูเทียมในแต่ละรุ่นและแต่ละยี่ห้อ ซึ่งมีผลต่อประสบการณ์การฟังของผู้ป่วย
ส่วนประกอบของประสาทหูเทียม ประสาทหูเทียมแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่
1. อุปกรณ์ภายนอก (Sound Processor)
อุปกรณ์ภายนอกทำหน้าที่รับเสียงจากสิ่งแวดล้อมผ่านไมโครโฟน จากนั้นแปลงสัญญาณเสียงให้เป็นระบบดิจิทัล แล้วส่งต่อไปยัง
- อุปกรณ์นำเสียง (Transmitting Antenna)
- อุปกรณ์ติดศีรษะ (Headpiece)
เพื่อถ่ายทอดสัญญาณเข้าสู่อุปกรณ์ภายในร่างกาย
2. อุปกรณ์ภายใน (Implant)
อุปกรณ์ภายในจะรับสัญญาณดิจิทัลจากภายนอก แล้วแปลงกลับเป็นสัญญาณไฟฟ้า จากนั้นส่งผ่านสายอิเล็กโทรดไปยังปุ่มอิเล็กโทรดที่ผ่าตัดฝังไว้ตลอดแนวโคเคลีย สัญญาณไฟฟ้าเหล่านี้จะกระตุ้นปลายประสาทการได้ยินและส่งข้อมูลไปยังสมองเพื่อแปลความหมายของเสียง
ใครบ้างที่เหมาะกับการใช้ประสาทหูเทียม ประสาทหูเทียมเหมาะสำหรับบุคคลในกลุ่มต่อไปนี้
- เด็กเล็กที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรงตั้งแต่กำเนิด หากได้รับการผ่าตัดก่อนอายุ 2 ขวบ เด็กมีโอกาสพัฒนาการด้านการฟังและการสื่อสารใกล้เคียงเด็กปกติ
- ผู้ใหญ่ที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรง โดยเฉพาะผู้ที่ใช้เครื่องช่วยฟังแล้วไม่ได้ผล หรือได้ผลน้อยมาก
- เด็กอายุมากกว่า 2 ขวบ ที่มีระดับการสูญเสียการได้ยินมากกว่า 90 เดซิเบล ทั้งนี้ต้องพิจารณาผลการตรวจอื่นๆ ร่วมด้วย
การประเมินก่อนเข้ารับการผ่าตัด
ก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยจำเป็นต้องผ่านการตรวจประเมินหลายด้าน ได้แก่
- การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ของหูชั้นใน
- การตรวจเลือดและการตรวจร่างกายทั่วไป
- การประเมินทางจิตใจโดยจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา
- การประเมินเหล่านี้มีความสำคัญ เพื่อพิจารณาความพร้อมทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม ซึ่งล้วนส่งผลต่อความสำเร็จในการใช้ประสาทหูเทียม
ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพของประสาทหูเทียม
ประสิทธิภาพในการใช้งานอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล โดยขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
- ระดับการรับรู้และความสามารถในการแยกแยะเสียงก่อนการผ่าตัด
- สาเหตุของการสูญเสียการได้ยิน (บางโรคอาจเป็นข้อจำกัดในการผ่าตัด)
- ผู้ที่เคยมีทักษะทางภาษาและการฟังมาก่อน จะได้รับประโยชน์มากกว่าผู้ที่สูญเสียการได้ยินตั้งแต่กำเนิด
- อายุที่เข้ารับการผ่าตัด (ยิ่งอายุน้อย ยิ่งได้ผลดี)
- ระยะเวลาตั้งแต่เริ่มสูญเสียการได้ยินจนถึงการผ่าตัด (ผ่าตัดเร็ว ฟื้นฟูได้ดีกว่า)
- เทคโนโลยีของประสาทหูเทียมในแต่ละรุ่นและแต่ละยี่ห้อ ซึ่งมีผลต่อประสบการณ์การฟังของผู้ป่วย
บทความที่เกี่ยวข้อง
เครื่องช่วยฟังแบบใส่ในช่องหูคืออะไร?
เทคโนโลยีได้ก้าวหน้าไปไกลมากจากยุคเครื่องช่วยฟังขนาดใหญ่เทอะทะ หลายคนไม่อยากใช้เครื่องช่วยฟังเพราะดูเกะกะหรือใส่แล้วไม่สบาย แต่ในปัจจุบันทุกอย่างเปลี่ยนไปแล้ว เนื่องจากเทคโนโลยีในปัจจุบันทำให้เครื่องช่วยฟังมีขนาดเล็กลงเรื่อยๆ เครื่องช่วยฟังแบบใส่ในช่องหู IIC เป็นเครื่องช่วยฟังแบบเฉพาะบุคคลที่มีขนาดเล็กที่สุด
ออกแบบและขึ้นรูปมาให้พอดีกับช่องหูของแต่ละบุคคล จนแทบมองไม่เห็นจากภายนอก นอกจากสายไฟดึงที่ช่วยให้คุณใส่และถอดเครื่องช่วยฟังได้ง่าย
สัญญาณที่บ่งบอกว่าคุณมีปัญหาการได้ยิน รู้สึกว่าการได้ยินลดลง ไม่ค่อยได้ยินเสียงผู้หญิงหรือเด็ก ฟังการสนทนาไม่ค่อยรู้เรื่อง โดยเฉพาะในบริเวณที่มีเสียงจอแจ คุณมักขอให้คนอื่นพูดซ้ำหรือดังขึ้น


