ประสาทหูเทียมคืออะไร
Last updated: 17 Jan 2026
965 Views

ประสาทหูเทียม คืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทางการแพทย์ที่ทำหน้าที่ทดแทนการทำงานของเซลล์ประสาทในโคเคลีย (หูชั้นใน) สำหรับผู้ที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรง โดยอุปกรณ์นี้จะช่วยแปลงพลังงานเสียงให้เป็นสัญญาณไฟฟ้า เพื่อกระตุ้นเส้นประสาทการได้ยินและส่งต่อไปยังสมอง ทำให้ผู้ป่วยสามารถรับรู้เสียงได้อีกครั้ง
ส่วนประกอบของประสาทหูเทียม
ประสาทหูเทียมแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่
1. อุปกรณ์ภายนอก (Sound Processor)
อุปกรณ์ภายนอกทำหน้าที่รับเสียงจากสิ่งแวดล้อมผ่านไมโครโฟน จากนั้นแปลงสัญญาณเสียงให้เป็นระบบดิจิทัล แล้วส่งต่อไปยัง
อุปกรณ์นำเสียง (Transmitting Antenna)
อุปกรณ์ติดศีรษะ (Headpiece)
เพื่อถ่ายทอดสัญญาณเข้าสู่อุปกรณ์ภายในร่างกาย
2. อุปกรณ์ภายใน (Implant)
อุปกรณ์ภายในจะรับสัญญาณดิจิทัลจากภายนอก แล้วแปลงกลับเป็นสัญญาณไฟฟ้า จากนั้นส่งผ่านสายอิเล็กโทรดไปยังปุ่มอิเล็กโทรดที่ผ่าตัดฝังไว้ตลอดแนวโคเคลีย สัญญาณไฟฟ้าเหล่านี้จะกระตุ้นปลายประสาทการได้ยินและส่งข้อมูลไปยังสมองเพื่อแปลความหมายของเสียง
ใครบ้างที่เหมาะกับการใช้ประสาทหูเทียม
ประสาทหูเทียมเหมาะสำหรับบุคคลในกลุ่มต่อไปนี้
เด็กเล็กที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรงตั้งแต่กำเนิด
หากได้รับการผ่าตัดก่อนอายุ 2 ขวบ เด็กมีโอกาสพัฒนาการด้านการฟังและการสื่อสารใกล้เคียงเด็กปกติ
ผู้ใหญ่ที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรง
โดยเฉพาะผู้ที่ใช้เครื่องช่วยฟังแล้วไม่ได้ผล หรือได้ผลน้อยมาก
เด็กอายุมากกว่า 2 ขวบ
ที่มีระดับการสูญเสียการได้ยินมากกว่า 90 เดซิเบล ทั้งนี้ต้องพิจารณาผลการตรวจอื่นๆ ร่วมด้วย
การประเมินก่อนเข้ารับการผ่าตัด
ก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยจำเป็นต้องผ่านการตรวจประเมินหลายด้าน ได้แก่
การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ของหูชั้นใน
การตรวจเลือดและการตรวจร่างกายทั่วไป
การประเมินทางจิตใจโดยจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา
การประเมินเหล่านี้มีความสำคัญ เพื่อพิจารณาความพร้อมทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม ซึ่งล้วนส่งผลต่อความสำเร็จในการใช้ประสาทหูเทียม
ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพของประสาทหูเทียม
ประสิทธิภาพในการใช้งานอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล โดยขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
ระดับการรับรู้และความสามารถในการแยกแยะเสียงก่อนการผ่าตัด
สาเหตุของการสูญเสียการได้ยิน (บางโรคอาจเป็นข้อจำกัดในการผ่าตัด)
ผู้ที่เคยมีทักษะทางภาษาและการฟังมาก่อน จะได้รับประโยชน์มากกว่าผู้ที่สูญเสียการได้ยินตั้งแต่กำเนิด
อายุที่เข้ารับการผ่าตัด (ยิ่งอายุน้อย ยิ่งได้ผลดี)
ระยะเวลาตั้งแต่เริ่มสูญเสียการได้ยินจนถึงการผ่าตัด (ผ่าตัดเร็ว ฟื้นฟูได้ดีกว่า)
เทคโนโลยีของประสาทหูเทียมในแต่ละรุ่นและแต่ละยี่ห้อ ซึ่งมีผลต่อประสบการณ์การฟังของผู้ป่วย
ส่วนประกอบของประสาทหูเทียม
ประสาทหูเทียมแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่
1. อุปกรณ์ภายนอก (Sound Processor)
อุปกรณ์ภายนอกทำหน้าที่รับเสียงจากสิ่งแวดล้อมผ่านไมโครโฟน จากนั้นแปลงสัญญาณเสียงให้เป็นระบบดิจิทัล แล้วส่งต่อไปยัง
อุปกรณ์นำเสียง (Transmitting Antenna)
อุปกรณ์ติดศีรษะ (Headpiece)
เพื่อถ่ายทอดสัญญาณเข้าสู่อุปกรณ์ภายในร่างกาย
2. อุปกรณ์ภายใน (Implant)
อุปกรณ์ภายในจะรับสัญญาณดิจิทัลจากภายนอก แล้วแปลงกลับเป็นสัญญาณไฟฟ้า จากนั้นส่งผ่านสายอิเล็กโทรดไปยังปุ่มอิเล็กโทรดที่ผ่าตัดฝังไว้ตลอดแนวโคเคลีย สัญญาณไฟฟ้าเหล่านี้จะกระตุ้นปลายประสาทการได้ยินและส่งข้อมูลไปยังสมองเพื่อแปลความหมายของเสียง
ใครบ้างที่เหมาะกับการใช้ประสาทหูเทียม
ประสาทหูเทียมเหมาะสำหรับบุคคลในกลุ่มต่อไปนี้
เด็กเล็กที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรงตั้งแต่กำเนิด
หากได้รับการผ่าตัดก่อนอายุ 2 ขวบ เด็กมีโอกาสพัฒนาการด้านการฟังและการสื่อสารใกล้เคียงเด็กปกติ
ผู้ใหญ่ที่สูญเสียการได้ยินอย่างรุนแรง
โดยเฉพาะผู้ที่ใช้เครื่องช่วยฟังแล้วไม่ได้ผล หรือได้ผลน้อยมาก
เด็กอายุมากกว่า 2 ขวบ
ที่มีระดับการสูญเสียการได้ยินมากกว่า 90 เดซิเบล ทั้งนี้ต้องพิจารณาผลการตรวจอื่นๆ ร่วมด้วย
การประเมินก่อนเข้ารับการผ่าตัด
ก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยจำเป็นต้องผ่านการตรวจประเมินหลายด้าน ได้แก่
การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ของหูชั้นใน
การตรวจเลือดและการตรวจร่างกายทั่วไป
การประเมินทางจิตใจโดยจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา
การประเมินเหล่านี้มีความสำคัญ เพื่อพิจารณาความพร้อมทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม ซึ่งล้วนส่งผลต่อความสำเร็จในการใช้ประสาทหูเทียม
ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพของประสาทหูเทียม
ประสิทธิภาพในการใช้งานอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล โดยขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
ระดับการรับรู้และความสามารถในการแยกแยะเสียงก่อนการผ่าตัด
สาเหตุของการสูญเสียการได้ยิน (บางโรคอาจเป็นข้อจำกัดในการผ่าตัด)
ผู้ที่เคยมีทักษะทางภาษาและการฟังมาก่อน จะได้รับประโยชน์มากกว่าผู้ที่สูญเสียการได้ยินตั้งแต่กำเนิด
อายุที่เข้ารับการผ่าตัด (ยิ่งอายุน้อย ยิ่งได้ผลดี)
ระยะเวลาตั้งแต่เริ่มสูญเสียการได้ยินจนถึงการผ่าตัด (ผ่าตัดเร็ว ฟื้นฟูได้ดีกว่า)
เทคโนโลยีของประสาทหูเทียมในแต่ละรุ่นและแต่ละยี่ห้อ ซึ่งมีผลต่อประสบการณ์การฟังของผู้ป่วย
Related Content
ระบบต่างๆในร่างกายล้วนมีความเชื่อมโยงกับสมอง รวมถึงระบบการได้ยิน จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องคอยกระตุ้นการทำงานของสมองของคุณ เช่นเดียวกับกล้ามเนื้อแขนขาของคุณที่ต้องหมั่นออกกำลังกาย เพื่อช่วยป้องกันการเสื่อมตัวลงอย่างรวดเร็ว โดยคุณสามารถกระตุ้นการทำงานสมองของคุณได้หลากหลายวิธี เช่น การเล่นเกมส์ การแก้ปัญหาต่างๆ การเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เป็นต้น
ประสาทหูเสื่อม คือ เส้นประสาทที่ทำหน้าที่ส่งเสียงจากหูไปยังสมอง มันเริ่มเสื่อม ทำให้เราได้ยินเสียงเบาลง หรือผิดเพี้ยนไปจากเดิม
โรคน้ำในหูไม่เท่ากัน หรือ Menieres disease เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของ หูชั้นใน ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการได้ยินและการทรงตัว สาเหตุสำคัญคือมีการสะสมของน้ำในหูชั้นในมากเกินไป (Endolymphatic hydrops) ทำให้ความดันในโพรงหูผิดปกติ ส่งผลให้เกิดความบกพร่องทั้งด้านการได้ยินและการทรงตัว โดยโรคนี้มักเกิดกับผู้ใหญ่อายุ 2050 ปี และพบได้ทั้งในเพศชายและหญิง


