โรคประสาทหูดับเฉียบพลัน ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม

อัพเดทล่าสุด: 21 พ.ย. 2026
6 ผู้เข้าชม
โรคประสาทหูดับเฉียบพลัน ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม! หูดับกะทันหัน รักษาเร็วมีโอกาสฟื้นฟูการได้ยิน

เคยไหม? ตื่นนอนมาแล้วรู้สึกว่าหูข้างหนึ่งได้ยินไม่ชัดเหมือนเดิม หรือจู่ ๆ ก็มีอาการหูอื้อ ได้ยินเสียงเบาลง ทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ

อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ โรคประสาทหูดับเฉียบพลัน ซึ่งเป็นภาวะที่ต้องได้รับการประเมินจากแพทย์โดยเร็ว เพราะการวินิจฉัยและเริ่มการรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ อาจช่วยเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัวของการได้ยิน

โรคประสาทหูดับเฉียบพลัน คืออะไร?

โรคประสาทหูดับเฉียบพลัน หรือ Sudden Sensorineural Hearing Loss (SSNHL) คือภาวะที่การได้ยินลดลงอย่างรวดเร็วจากความผิดปกติของหูชั้นใน หรือเส้นประสาทและระบบประสาทที่เกี่ยวข้องกับการได้ยิน โดยเกิดขึ้นภายในระยะเวลาไม่เกิน 72 ชั่วโมง ในทางการแพทย์มักใช้เกณฑ์การได้ยินลดลงอย่างน้อย 30 เดซิเบล ในความถี่ที่ติดกันอย่างน้อย 3 ความถี่ จากผลการตรวจการได้ยิน

ส่วนใหญ่เกิดกับหูเพียงข้างเดียว การเกิดพร้อมกันทั้งสองข้างพบได้น้อยมาก และจำเป็นต้องตรวจหาสาเหตุอย่างละเอียด ผู้ป่วยบางรายอาจรู้สึกเหมือนหูอื้อหลังตื่นนอน ขณะที่บางรายอาจสังเกตได้ชัดเจนระหว่างคุยโทรศัพท์หรือฟังเสียงรอบตัว

ภาวะนี้แตกต่างจากขี้หูอุดตันหรือหูอื้อจากหวัด ซึ่งเป็นปัญหาของการนำเสียงผ่านหูชั้นนอกหรือหูชั้นกลาง (Conductive Hearing Loss) แพทย์จึงต้องตรวจหูและตรวจการได้ยินเพื่อแยกสองภาวะนี้ออกจากกันตั้งแต่แรก เพราะแนวทางการรักษาแตกต่างกัน

อาการของโรคประสาทหูดับเฉียบพลัน

อาการที่ควรสังเกต ได้แก่

การได้ยินลดลงอย่างกะทันหัน โดยเฉพาะหูข้างใดข้างหนึ่ง
หูอื้อ หรือรู้สึกแน่นเหมือนมีอะไรอุดอยู่ในหู
มีเสียงดังในหู เช่น เสียงวิ้ง ๆ หรือเสียงหึ่ง ๆ
ฟังเสียงคนพูดไม่ชัด แม้จะได้ยินว่ามีคนกำลังพูด
มีอาการเวียนศีรษะบ้านหมุนหรือเสียการทรงตัวร่วมด้วยในบางราย
สิ่งสำคัญคือ ผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องมีอาการเจ็บหูร่วมด้วย และหลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นเพียงหูอื้อชั่วคราวหรือขี้หูอุดตัน จึงทำให้การรักษาล่าช้าออกไป

สาเหตุของโรคประสาทหูดับเฉียบพลันเกิดจากอะไร?

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ (ประมาณร้อยละ 90) ไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้ เรียกว่า ประสาทหูดับเฉียบพลันที่ไม่ทราบสาเหตุ (Idiopathic SSNHL) ส่วนสาเหตุหรือปัจจัยที่อาจตรวจพบได้ ได้แก่

1.      การติดเชื้อบางชนิดที่ส่งผลต่อหูชั้นในหรือเส้นประสาทการได้ยิน

2.      ความผิดปกติของการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงหูชั้นใน

3.      โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองที่มีผลต่อหูชั้นใน

4.      การบาดเจ็บของศีรษะหรือหู รวมถึงการเปลี่ยนแปลงความดันอย่างรุนแรง

5.      ยาบางชนิดที่อาจเป็นพิษต่อหูชั้นใน

6.      โรคของหูชั้นใน เช่น โรคน้ำในหูไม่เท่ากัน (Ménière's Disease)

7.      เนื้องอกของเส้นประสาทการทรงตัวและการได้ยิน (Vestibular Schwannoma) ซึ่งพบได้ไม่บ่อย แต่เป็นเหตุผลสำคัญที่แพทย์อาจส่งตรวจเพิ่มเติม

ทั้งนี้ ไม่ควรสรุปเองว่าอาการหูดับเฉียบพลันเกิดจากความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ หรือการใช้หูฟังเพียงอย่างเดียว เพราะจำเป็นต้องตรวจหาสาเหตุและแยกโรคอื่นที่อาจมีอาการคล้ายกัน

หากมีอาการหูดับเฉียบพลัน ควรทำอย่างไร?

ควรไปพบแพทย์หู คอ จมูก หรือเข้ารับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็วที่สุด ไม่ควรรอดูอาการหลายวัน แม้จะไม่มีอาการเจ็บหูก็ตาม

แนวทางการตรวจและรักษาตามแนวเวชปฏิบัติสากล อาจประกอบด้วย

ตรวจหูและแยกชนิดของการสูญเสียการได้ยิน: แพทย์จะส่องตรวจหูเพื่อแยกสาเหตุจากหูชั้นนอกและหูชั้นกลาง เช่น ขี้หูอุดตันหรือน้ำในหูชั้นกลาง
ตรวจการได้ยิน (Audiogram): เพื่อยืนยันการวินิจฉัย ประเมินระดับและลักษณะของการสูญเสียการได้ยิน และใช้เป็นข้อมูลเปรียบเทียบเมื่อติดตามผลการรักษา
ตรวจหาความผิดปกติบริเวณเส้นประสาทการได้ยินและสมอง: แพทย์มักพิจารณาตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) หรือการตรวจคลื่นไฟฟ้าก้านสมองต่อเสียง (ABR) เพื่อตรวจหาเนื้องอกของเส้นประสาทหรือความผิดปกติอื่น โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT) สมอง หรือตรวจเลือดเป็นประจำทุกราย เว้นแต่มีข้อบ่งชี้จากประวัติและการตรวจร่างกาย
การรักษาด้วยยาสเตียรอยด์: แพทย์อาจพิจารณาให้ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ชนิดรับประทานเป็นการรักษาเริ่มต้น โดยควรเริ่มภายใน 2 สัปดาห์หลังเริ่มมีอาการ ทั้งนี้ต้องประเมินประโยชน์และความเสี่ยงเป็นรายบุคคล โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคกระเพาะอาหาร
การฉีดสเตียรอยด์เข้าหูชั้นกลาง (Intratympanic Steroid): อาจใช้เป็นการรักษาเริ่มต้นในผู้ที่ไม่เหมาะกับยารับประทาน หรือใช้เป็นการรักษาเสริมในผู้ที่การได้ยินยังฟื้นตัวไม่สมบูรณ์ภายใน 2–6 สัปดาห์หลังเริ่มมีอาการ
การรักษาด้วยออกซิเจนความดันสูง (Hyperbaric Oxygen Therapy): เป็นทางเลือกที่อาจพิจารณาร่วมกับยาสเตียรอยด์ภายใน 2 สัปดาห์แรก หรือเป็นการรักษาเสริมภายใน 1 เดือนหลังเริ่มมีอาการ ในสถานพยาบาลที่มีความพร้อม
การตัดสินใจเลือกวิธีรักษาควรทำร่วมกันระหว่างแพทย์และผู้ป่วย โดยพิจารณาจากระดับการสูญเสียการได้ยิน ระยะเวลาที่เริ่มมีอาการ โรคประจำตัว และความต้องการของผู้ป่วย ทั้งนี้ แนวเวชปฏิบัติสากลไม่แนะนำให้ใช้ยาต้านไวรัส ยาละลายลิ่มเลือด หรือยาขยายหลอดเลือดเป็นการรักษาประจำ จึงไม่ควรซื้อยารับประทานเองหรือหยอดหูโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

หากมีอาการหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด เดินเซรุนแรง ปวดศีรษะรุนแรง หรือมีอาการทางระบบประสาทเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน ควรไปห้องฉุกเฉินทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะฉุกเฉินอื่น เช่น โรคหลอดเลือดสมอง

โรคประสาทหูดับเฉียบพลัน สามารถรักษาให้หายได้หรือไม่?

ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยการได้ยินสามารถฟื้นตัวได้บางส่วนหรือทั้งหมด ทั้งที่ฟื้นตัวได้เองและหลังได้รับการรักษา โดยมักเห็นการเปลี่ยนแปลงในช่วง 2 สัปดาห์แรก ขณะที่บางรายอาจมีการสูญเสียการได้ยินหรือเสียงดังในหูหลงเหลืออยู่ ปัจจัยที่มีผลต่อโอกาสฟื้นตัว ได้แก่ ความรุนแรงของการสูญเสียการได้ยิน อายุ การมีอาการเวียนศีรษะร่วมด้วย และระยะเวลาก่อนเริ่มการรักษา

ผู้ป่วยควรได้รับการตรวจการได้ยินซ้ำเมื่อสิ้นสุดการรักษา และติดตามอีกครั้งภายใน 6 เดือนหลังการรักษา เพื่อประเมินผลและวางแผนการฟื้นฟูการได้ยินที่เหมาะสม

หากการได้ยินไม่กลับมาเป็นปกติ ควรทำอย่างไร?

สำหรับผู้ที่มีการสูญเสียการได้ยินหลงเหลืออยู่ ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์และนักแก้ไขการได้ยิน เพื่อพิจารณาทางเลือกที่เหมาะสม เช่น

เครื่องช่วยฟัง: ช่วยขยายเสียงและเพิ่มความสามารถในการสื่อสาร โดยเลือกตามระดับการสูญเสียการได้ยินและความต้องการของแต่ละคน
อุปกรณ์สำหรับผู้สูญเสียการได้ยินข้างเดียว: เช่น เครื่องช่วยฟังชนิดส่งเสียงข้ามไปยังหูข้างที่ดี (CROS/BiCROS) หรือเครื่องช่วยฟังแบบนำเสียงผ่านกระดูก (Bone Conduction Device)
อุปกรณ์ช่วยการได้ยินอื่น ๆ: เช่น ระบบไมโครโฟนไร้สาย หรือแอปพลิเคชันช่วยฟัง ซึ่งช่วยในสถานการณ์ที่มีเสียงรบกวน
ประสาทหูเทียม (Cochlear Implant): อาจเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่มีการสูญเสียการได้ยินระดับรุนแรงถึงรุนแรงมากและเข้าเกณฑ์การรักษา รวมถึงผู้ที่หูดับข้างเดียวบางราย โดยต้องผ่านการประเมินจากทีมผู้เชี่ยวชาญ
ผู้ที่มีเสียงดังในหูหลงเหลืออยู่ ควรได้รับคำแนะนำและการดูแลเรื่องเสียงดังในหูร่วมด้วย ทั้งนี้ อุปกรณ์ช่วยฟังไม่ใช่สิ่งทดแทนการรักษาในระยะเร่งด่วน ผู้ที่เพิ่งมีอาการควรได้รับการตรวจและรักษาก่อน เพื่อไม่ให้เสียโอกาสในการฟื้นฟูการได้ยิน

สรุป: หูดับกะทันหัน อย่ารอให้หายเอง

โรคประสาทหูดับเฉียบพลันเป็นภาวะที่ไม่ควรมองข้าม เพราะการได้ยินอาจลดลงอย่างรวดเร็วโดยไม่มีอาการเจ็บปวดเตือนล่วงหน้า หากพบว่าหูข้างใดข้างหนึ่งได้ยินลดลงกะทันหัน ควรรีบพบแพทย์โดยเร็วที่สุด เพื่อตรวจการได้ยิน หาสาเหตุ และเริ่มการรักษาภายในช่วงเวลาที่มีโอกาสได้ผลดี

บทความที่เกี่ยวข้อง
Menieres Disease กับบทบาทของเทคโนโลยี SenzeBand 2
SenzeBand 2 คืออุปกรณ์สวมศีรษะที่ใช้เทคโนโลยี EEG ตรวจจับคลื่นสมอง และทำงานร่วมกับแอปฝึกสมอง (brain training apps) ที่พัฒนามาเพื่อกระตุ้น neuroplasticity ของสมอง
9 ส.ค. 2025
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และ นโยบายคุกกี้
Powered By MakeWebEasy Logo MakeWebEasy